Δοκιμάζοντας Νήσος στον Τόπο Γέννησής της
Αύγουστος στο κυκλαδίτικο ζυθοποιείο της Τήνου

Το λογότυπο της μπύρας σκαλισμένο σε μάρμαρο στην είσοδο του ζυθοποιείου.

Αύγουστος στο κυκλαδίτικο ζυθοποιείο της Τήνου

Το λογότυπο της μπύρας σκαλισμένο σε μάρμαρο στην είσοδο του ζυθοποιείου.
Κάθε Αύγουστο τα τελευταία χρόνια πηγαίνω στην Τήνο, ένα από τα πιο ανερχόμενα νησιά των Κυκλάδων αυτή τη στιγμή. Όλα ξεκίνησαν εντελώς τυχαία το 2023 όταν βρέθηκα εκεί για μόνο δύο μέρες κάνοντας μια στάση πριν προχωρήσω σε επόμενα νησιά και γρήγορα κατάλαβα ότι έκανα λάθος. Εντυπωσιάστηκα από την τοπική γαστρονομία αλλά και από τη συμπεριφορά των ανθρώπων στο νησί απέναντί μου και έτσι επιστρέφω κάθε χρόνο. Φέτος κατάφερα να επισκεφτώ και το μέρος όπου ξεκίνησαν όλα για μια από τις αγαπημένες μου μπύρες από την Ελλάδα. Αυτή είναι λοιπόν η ιστόρια της Νήσος.
Κάπου το 2012 θυμάμαι να αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους διάφορα μικροζυθοποιεία στην Ελλάδα και έτσι άρχισα κι εγώ να δοκιμάζω διάφορες ετικέτες. Η Νήσος ξεκίνησε κάπως έτσι την ίδια χρονιά, σε ένα παλιό εστιατόριο στην Τήνο που μετατράπηκε σε ζυθοποιείο από τον Αλέξανδρο Κουρή. Όπως μας είπε η Τόνια, που μας υποδέχθηκε και μας ξενάγησε, ο Κουρής ερωτεύτηκε το νησί μέσα από τα μάτια της συζύγου του Μάγιας Τσόκλη. Έτσι λοιπόν στη μέση της οικονομικής κρίσης που έπληττε και ακόμα πλήττει την Ελλάδα ξεκίνησε μια ιδέα τρελή και ρομαντική που κατέληξε σήμερα να είναι η πιο πολυβραβευμένη μπύρα στην χώρα.

Πολλοί ρωτούν την Τόνια: γιατί να ιδρύσει εδώ τη ζυθοποιία ο Κουρής και όχι κάπου στην ηπειρωτική Ελλάδα; Η Τήνος αντιμετωπίζει πρόβλημα έλλειψης νερού, ενώ επιπλέον η ζυθοποιία πρέπει να χρησιμοποιεί εισαγόμενο λυκίσκο και εισαγόμενη βύνη. Όμως, ως ένας πολύ δημοφιλής γαστρονομικός προορισμός, η Τήνος προσφέρει εξαιρετικό φαγητό και εξαιρετικό κρασί, αλλά δεν υπήρχε μπύρα υψηλής ποιότητας για να συνοδεύσει το φαγητό. Έτσι αποφάσισε να φτιάξει τη δική του μπύρα και την ονόμασε «Νήσος». Έχοντας μεγαλώσει ως μιλένιαλ, η Τόνια θυμάται τους γονείς της, τους παππούδες της και τους ανθρώπους γύρω της να πίνουν κυρίως βιομηχανική μπύρα, και για αυτούς η μπύρα ήταν ένα φθηνό αλκοολούχο ποτό. Μπορούσες να την πιεις μόνο για να δροσιστείς μια καλοκαιρινή μέρα, τίποτα περισσότερο. Αυτό που συμβαίνει με τις μικροζυθοποιίες και τις μπύρες τους είναι ότι κυρίως οι νέοι προσπαθούν να εξερευνήσουν αυτούς τους νέους τύπους μπύρας και να καταλάβουν τι σημαίνει μια μπύρα να είναι υψηλής ποιότητας. Είναι πάντα μακρύς ο δρόμος μέχρι να εκτιμήσει κανείς κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο και όπως μου είπε η Τόνια:
Είμαι πολύ περήφανη που ο κόσμος σήμερα μπορεί να αναγνωρίσει μπύρες που έχουν καλύτερη ποιότητα και έχει την ευελιξία να δοκιμάζει.

Πριν δοκιμάσουμε τις μπύρες η Τόνια μας έβαλε σε ένα πιάτο τοπικά προϊόντα εκτός από τα ντοματίνια που ήρθαν από το νησί της Κρήτης όπως μας είπε χαριτολογώντας. Σε αυτό το πιάτο πολλοί επισκέπτες περιμένουν να βρουν ψάρι ή θαλασσινά για να συνοδεύσουμε τις μπύρες Νήσος. Παρόλα αυτά, η Τήνος στην ιστορία της υπέφερε πολύ από πειρατικές επιθέσεις, πράγμα που δεν επέτρεπε πάντα το ανενόχλητο ψάρεμα. Έτσι στο πιάτο βρήκαμε παραδοσιακά τηνιακά αλλαντικά από χοιρινό, τη λούζα και το λουκάνικο. Από τυριά δοκιμάσαμε γραβιέρα Τήνου και βολάκι, και τα δύο φτιαγμένα από αγελαδινό γάλα. Πάνω στα ντοματίνια υπήρχε κάπαρη, που βρίσκεται σε πολλά μέρη των Κυκλάδων γιατί μπορεί και μεγαλώνει ακόμα και μέσα στο ξηρό κλίμα των νησιών. Από το πιάτο όμως δεν μπορούσε να λείπει η αγκινάρα που είναι το λαχανικό σήμα κατατεθέν της Τήνου, που όπως μάθαμε από την Τόνια καλλιεργείται στο λιβάδι της Κώμης, ενός από τα χωριά του νησιού. Δεν μας έδωσε συγκεκριμένες οδηγίες για το πώς να φάμε τους μεζέδες με τις μπύρες, μας παρότρυνε μόνο να απολαύσουμε τις μπύρες με τους μεζέδες. Η πρώτη μπύρα δεν άργησε να φτάσει στο τραπέζι μας.

Είχαμε ήδη αρχίσει να τσιμπάμε και να πίνουμε τις πρώτες γουλιές από την παγωμένη μας μπύρα όταν η Τόνια άρχισε να μας εξηγεί πως παράγεται η μπύρα:
«Εδώ χρησιμοποιούμε τέσσερα υλικά για να φτιάξουμε μπύρα: νερό, βύνη, λυκίσκο και μαγιά. Το νερό προέρχεται από τη μονάδα αφαλάτωσης του Αγίου Φωκά. Το φέρνουμε εδώ, το φιλτράρουμε και προσαρμόζουμε το προφίλ του ανάλογα με τη μπύρα που θέλουμε να φτιάξουμε. Βύνη είναι οποιοδήποτε δημητριακό, κριθάρι, σιτάρι ή σίκαλη, που έχει περάσει από μια συγκεκριμένη διαδικασία που λέγεται βυνοποίηση και γίνεται σε βυνοποιεία. Ψεκάζουν το δημητριακό με νερό και έτσι το ξεγελούν: ο σπόρος νομίζει ότι θα γίνει φυτό, οπότε ενεργοποιεί ό,τι χρειάζεται για να βοηθήσει αυτό το φυτό να μεγαλώσει. Μετά ξαναστεγνώνουν τον σπόρο. Αν δεν το κάνεις αυτό, δεν υπάρχουν ζυμώσιμα σάκχαρα για να τραφεί η μαγιά. Η βύνη είναι υπεύθυνη για ό,τι βλέπουμε στο ποτήρι, το χρώμα και το σώμα. Αν θέλεις να φτιάξεις μια ξανθιά μπύρα, χρησιμοποιείς απλή βύνη· για μια κόκκινη ή μια κατάμαυρη, καραμελωμένη και καβουρδισμένη. Η άλεση σπάει τη βύνη σε μικρότερα κομμάτια και, μαζί με ζεστό νερό στους 60 έως 70 βαθμούς Κελσίου, ανακατεύεται στον κάδο πολτοποίησης. Είναι σαν να φτιάχνουμε τσάι: η βύνη αφήνει γλυκά συστατικά μέσα στο νερό, κι αυτό το σιρόπι λέγεται γλεύκος, το γλυκό υγρό, ακόμα χωρίς αλκοόλ, που θα γίνει μπύρα. Το στερεό υπόλειμμα της βύνης, σε κάθε άλλη περίπτωση, θα το πετούσαμε στα σκουπίδια.
Επειδή όμως ζούμε σε νησί και υπάρχουν τόσες αγελάδες, αντί να το πετάμε το προσφέρουμε, ώστε να μην έχουμε καθόλου απόβλητα και να είναι όλοι ευχαριστημένοι.

«Στο δοχείο βρασμού το γλεύκος βράζει, πράγμα που σημαίνει ότι αποστειρώνεται. Εδώ προσθέτουμε και τον λυκίσκο, άνθη υπεύθυνα για τρία βασικά χαρακτηριστικά της μπύρας: το άρωμα, τη γεύση και την πικράδα. Η βύνη είναι υπεύθυνη για ό,τι βλέπουμε στο ποτήρι· ο λυκίσκος για ό,τι νιώθουμε. Υπάρχει λυκίσκος πικρίας, αρωματικός λυκίσκος και λυκίσκος γεύσης. Αν θέλεις μια αρωματική μπύρα που να μην είναι καθόλου πικρή, βάζεις αρωματικό λυκίσκο και παραλείπεις την πικράδα. Όσο περισσότερο βράζεις τον λυκίσκο, τόσο πιο πικρή γίνεται. Εμείς τον χρησιμοποιούμε συμπιεσμένο, σε πέλετς, ώστε να μένει φρέσκος περισσότερο. Το ότι τα δοχεία βρασμού είναι χάλκινα δεν αλλάζει τίποτα στην πράξη· είναι απλώς για την ομορφιά. Στους 100 βαθμούς όμως η μαγιά θα καιγόταν και δεν θα μπορούσε να κάνει τη ζύμωση. Έτσι το γλεύκος περνάει από το σύστημα ψύξης με πλάκες, μεταλλικές πλάκες μέσα από τις οποίες κυκλοφορεί παγωμένο νερό, και σταδιακά η θερμοκρασία πέφτει από τους 100 βαθμούς στους 10 με 15 για τις λάγκερ, και στους 20 με 25 για τις έιλ.

«Οι δεξαμενές ζύμωσης έχουν αυτό το παράξενο σχήμα επειδή τα απομεινάρια της βύνης και του λυκίσκου κατεβαίνουν και μένουν εκεί. Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τύποι μαγιάς: η μαγιά της λάγκερ, που όταν τη βάλεις στη δεξαμενή, κατεβαίνει στον πάτο και ζυμώνει από κάτω προς τα πάνω· η μαγιά της έιλ ανεβαίνει στην επιφάνεια και ζυμώνει από πάνω προς τα κάτω. Είναι μια φυσική διαδικασία και η μαγιά έχει τον δικό της ρυθμό. Εμείς δεν κοιτάμε το ρολόι. Μετράνε τα σάκχαρα, και όταν η μαγιά έχει καταναλώσει περίπου το 65 με 70 τοις εκατό των αρχικών σακχάρων, η ζύμωση έχει ολοκληρωθεί. Η μαγιά μάς δίνει CO2 και αλκοόλ. Δεν υπάρχει πια γλεύκος· το λέμε πια μπύρα. Μετά τη ζύμωση, η μπύρα μένει στην ίδια δεξαμενή για να κάνει λάγκερ (lager), από τη γερμανική λέξη που σημαίνει αποθηκεύω, ώστε να ωριμάσει. Μια έιλ μπορεί να είναι έτοιμη σε 8 με 15 μέρες· μια λάγκερ χρειάζεται 15 μέρες, ακόμα και 3 μήνες. Αφήνουμε λίγο κενό χώρο στη δεξαμενή ως μέτρο ασφαλείας, και ένα μανόμετρο μετράει την πίεση· αν είναι μεγαλύτερη απ' όσο πρέπει, η βαλβίδα αφήνει την περίσσια πίεση να φύγει. Ακόμα κι αν είναι Κυριακή, ακόμα κι αν δεν είναι κανείς εδώ, ακόμα κι αν είναι νύχτα.

«Αφού η μπύρα είναι έτοιμη, ο ζυθοποιός πρέπει να πάρει μια σημαντική απόφαση: θα φιλτραριστεί η μπύρα ή όχι; Το φίλτρο είναι μια φυσική πέτρα με πόρους, και τα σωματίδια της μαγιάς που επέπλεαν στη δεξαμενή μένουν πάνω στην πέτρα, οπότε η μπύρα βγαίνει κρυστάλλινη. Πολλοί, ειδικά οι Έλληνες, πιστεύουν λανθασμένα ότι μια αφιλτράριστη μπύρα είναι κατώτερης ποιότητας επειδή φαίνεται θολή. Δεν είναι όμως έτσι, γιατί περιέχει περισσότερη βιταμίνη Β. Πάντα με μέτρο, φυσικά. Πριν από την πλήρωση, έρχεται καθημερινά ένας χημικός για να κάνει ανάλυση PCR. Αυτά τα βακτήρια δεν είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία, αλλά θα μπορούσαν να δώσουν μια πολύ ξινή γεύση στη μπύρα. Η παστερίωση ταιριάζει καλύτερα σε μεγάλες εταιρείες που διαχειρίζονται τεράστιες ποσότητες υγρού, αλλά, καθώς είναι μια θερμική διαδικασία, αφαιρεί λίγη από τη φρεσκάδα της μπύρας. Έτσι, αντί για παστερίωση, εμείς κάνουμε σταθεροποίηση: τα μικροφίλτρα δεν σκοτώνουν τα βακτήρια, απλώς τα βακτήρια κολλάνε πάνω τους. Η εμφιάλωση έχει τέσσερα στάδια: ετικετοποίηση, ξέβγαλμα, πλήρωση και κλείσιμο, και πριν η μπύρα φύγει από το ζυθοποιείο, γίνεται μια δεύτερη ανάλυση PCR. Ο κόσμος νομίζει ότι, επειδή το καλοκαίρι πίνουμε περισσότερη μπύρα, παράγουμε περισσότερη το καλοκαίρι. Στην πραγματικότητα, από τον Νοέμβριο μέχρι τον Μάρτιο δουλεύουν σαν τρελοί εδώ πέρα, με διπλές βάρδιες, γιατί το καλοκαίρι το νερό χρειάζεται για τα χωριά, για τους επισκέπτες.»

Δοκιμάσαμε έξι διαφορετικά είδη μπύρας αλλά δεν αρχίσαμε από αυτή που φτιάχτηκε πρώτη· ξεκινήσαμε από την πιο ελαφριά σε αλκοόλ και προχωρήσαμε προς πιο δυνατές. Η Τόνια απέδωσε τα διάφορα χαρακτηριστικά της Τήνου μέσα από τις μπύρες της γκάμας τους:
Το καλοκαίρι στο νησί, φρέσκο, αρωματικό και ελαφρύ· η άγρια ομορφιά της Τήνου, τα βότανα, η ξερή γη, οι ξερολιθιές, οι περιστεριώνες παντού· η αφιλτράριστη ομορφιά, από τα μαρμαράδικα στη δυτική πλευρά· το θρησκευτικό στοιχείο της Τήνου· και ο καιρός, το μελτέμι.
Κάθε φορά που ερχόταν μια καινούργια μπύρα η Τόνια μας έδινε την δική της περιγραφή για να συνοδεύσει την ζυθογνωσία:
«Λέγεται All Day επειδή είναι τόσο ήπια σε αλκοόλ, μόλις 4,5, και τόσο ήπια σε γεύση, που δεν έχει καθόλου πικράδα. Έτσι, ακόμα και το μεσημέρι, όταν είσαι στο beach bar και θέλεις κάτι δροσιστικό αλλά αλκοολούχο, μπορείς να διαλέξεις αυτήν. Είναι 100% βιολογική βύνη και δεν έχει γλουτένη, και επίσης πολύ αρωματική, αφού χρησιμοποιεί 100% περισσότερο αρωματικό λυκίσκο από τις υπόλοιπες. Έχει πολύ όμορφο κίτρινο χρώμα, με λεπτές φυσαλίδες που ανεβαίνουν αρκετά γρήγορα, κάτι που σημαίνει πως δεν είναι μια πολύ πηχτή μπύρα.
Νήσος
Ελλάδα · Τήνος, Κυκλάδες · Βιολογική λάγκερ · 4.5%

Βιολογική λάγκερ χωρίς γλουτένη, τόσο ήπια που δεν αφήνει σχεδόν καμία πικράδα, διατηρώντας όμως έντονο άρωμα.
«Αυτή είναι η πρώτη που παράχθηκε ποτέ, το 2013. Το 2014, μόλις έναν χρόνο μετά, ταξίδεψε στο European Beer Star και κέρδισε ασημένιο βραβείο στην κατηγορία της. Ανήκει στην οικογένεια των λάγκερ, αλλά ο τύπος της είναι πίλσνερ, επειδή η συνταγή δημιουργήθηκε στο Πίλζεν, στη Βοημία, στη σημερινή Τσεχία. Όταν έφτιαξαν αυτή τη μπύρα, προσπάθησαν να φτιάξουν έναν δημοφιλή τύπο μπύρας, όχι όμως πολύ έντονο σε πικράδα. Είναι πιο σκούρα και πιο πηχτή από την προηγούμενη, και τα αρώματά της θυμίζουν τηνιακά βότανα, όχι πολύ φρουτώδη, όχι πολύ ανθισμένα. Νιώθουμε την πικράδα στην αρχή, αλλά η επίγευση είναι δροσιστική.
Νήσος
Ελλάδα · Τήνος, Κυκλάδες · Πίλσνερ βοημικού τύπου · 5.0%

Η πρώτη ετικέτα της Νήσος (2013) και ασημένιο μέταλλιο στο European Beer Star τον επόμενο χρόνο. Πίλσνερ βοημικού τύπου με τηνιακά βότανα στη μύτη, έντονη πικράδα στην αρχή και δροσερό τελείωμα.
«Στην Ελλάδα, η IPA είναι κάτι πολύ ιδιαίτερο· έχει εισαχθεί τα τελευταία τρία με τέσσερα χρόνια από τα μικροζυθοποιεία, και κυρίως οι νέοι άνθρωποι έχουν αρχίσει να την ανακαλύπτουν. Αυτή είναι μια session IPA, πιο ήπια από μια IPA της άλλης πλευράς του Ατλαντικού, με 4,6 αλκοόλ. Όταν οι Βρετανοί ήθελαν να στείλουν τη μπύρα τους στα στρατεύματά τους στην Ινδία, το ταξίδι κρατούσε μήνες και η μπύρα έφτανε χαλασμένη, οπότε χρησιμοποίησαν τη μέθοδο της ξηρής λυκίσκωσης, προσθέτοντας φρέσκο λυκίσκο μέσα στη δεξαμενή ζύμωσης. Η μπύρα έφτανε φρέσκια, και τα αρώματα ήταν τόσο εξωτικά που άρχισαν να φτιάχνουν αυτόν τον νέο τύπο μπύρας ακόμα και στην Αγγλία. Η ετικέτα είναι ροζ, όπως οι βουκαμβίλιες πάνω στα λευκά σπίτια με τα γαλάζια παράθυρα των Κυκλάδων, και όπως οι βουκαμβίλιες, έτσι και η ξηρή λυκίσκωση προσθέτει ένταση. Εξωτικές νότες ανανά και φρέσκου λεμονιού, καρπούζι στη γεύση· λίγο πιο πικρή, αλλά τόσο δροσιστική και τόσο φρουτώδης που καλύπτει την πικράδα.
Νήσος
Ελλάδα · Τήνος, Κυκλάδες · Session IPA με ξηρή λυκίσκωση · 4.6%

Session IPA με ξηρή λυκίσκωση, με αρώματα ανανά, φρέσκου λεμονιού και καρπουζιού που καλύπτουν την πικράδα.
«Ακόμα και το λογότυπο είναι λίγο θολό, και δεν φταίει το ότι έχεις πιει. Αυτή είναι η αφιλτράριστη. Ανήκει στην οικογένεια των λάγκερ, αλλά ο τύπος της είναι κέλερ (Keller), που στα γερμανικά σημαίνει κελάρι, επειδή στη μεσαιωνική Γερμανία έφτιαχναν μπύρα στα κελάρια των ταβερνών. Μια μέρα, μια ταβέρνα έμεινε από μπύρα, και ο ιδιοκτήτης εξήγησε στον κόσμο ότι η μπύρα στο κελάρι δεν ήταν φιλτραρισμένη, άρα δεν ήταν έτοιμη. Ο κόσμος είπε μην ανησυχείς, και ζήτησε μπύρα κέλερ, κατευθείαν από το κελάρι. Νιώθουμε νότες ψωμιού στη μύτη, έχει πολύ πλούσια γεύση, ιδανική για να συνοδεύσει ελαφριά φαγητά, και η επίγευση, παρά την ελαφριά πικράδα, μας θυμίζει κίτρινο φρούτο σαν το βερίκοκο. Αυτή ήταν η αγαπημένη επιλογή των επισκεπτών πέρυσι.
Λάβε νέες δημοσιεύσεις στο ίνμποξ σου
Χωρίς σπαμ. Μόνο νέες ιστορίες, συνταγές και τοποθεσίες, όταν δημοσιεύονται.
Νήσος
Ελλάδα · Τήνος, Κυκλάδες · Αφιλτράριστη λάγκερ τύπου Keller · 6.2%

Αφιλτράριστη λάγκερ τύπου κέλερ, με άρωμα φρέσκου ψωμιού, πλούσια γεύση και επίγευση κίτρινου φρούτου σαν βερίκοκο.
«Βαθυκόκκινη, γιατί χρησιμοποιεί όλους τους τύπους βύνης, ακόμα και την καραμελωμένη. Αυτή είναι μια μπύρα τύπου αβαείου, που χρησιμοποιεί την τεχνική που εφάρμοζαν οι Βέλγοι μοναχοί στα μοναστήρια για να φτιάχνουν μπύρα και να έχουν έσοδα για φιλανθρωπία: τη διπλή ζύμωση. Όταν σταματάει η ζύμωση, προσθέτουν κρυσταλλική ζάχαρη και επιπλέον μαγιά κρασιού, και ξεκινάει μια δεύτερη ζύμωση, που δίνει περισσότερο αλκοόλ, 6,5, νότες καραμέλας από τη ζάχαρη και νότες κόκκινου κρασιού από τη μαγιά. Κατά το βράσιμο, την αφήνουν επίσης να ξεκουραστεί για κάποια λεπτά, κι αυτός είναι ο λόγος που νιώθουμε κανέλα. Το όνομα συνδέει το θρησκευτικό στοιχείο των Βέλγων μοναχών με το ελληνικό θρησκευτικό στοιχείο, και στην ετικέτα βλέπουμε τους τέσσερις καβαλάρηδες της Αποκάλυψης, και χέρια να υψώνονται από το καθαρτήριο, ζητώντας σωτηρία. Το 2022 ταξίδεψε στο Βέλγιο και κέρδισε το χρυσό βραβείο στο Brussels Beer Challenge. Μια αρκετά χριστουγεννιάτικη μπύρα: πορτοκάλι, γαρίφαλο, κανέλα και καραμέλα καθώς τη δοκιμάζεις. Ιδανική και για μαγείρεμα μοσχαριού και κιμά, και για να την πίνεις τον χειμώνα.
Στην Ελλάδα, προσπαθούμε να αντιστρέψουμε την ιδέα ότι η μπύρα είναι μόνο για το καλοκαίρι.
Νήσος
Ελλάδα · Τήνος, Κυκλάδες · Τύπου abbey, με διπλή ζύμωση · 6.5%

Μπύρα περιορισμένης έκδοσης, τύπου abbey, με δεύτερη ζύμωση, βαθυκόκκινη στο ποτήρι, με νότες πορτοκαλιού, γαρίφαλου, κανέλας και καραμέλας. Χρυσό μετάλλιο στο Brussels Beer Challenge, 2022.
«Αυτή θέλει 12 με 14 βαθμούς Κελσίου. Στην ετικέτα βλέπουμε μια βάρκα να παλεύει με τα κύματα: όλα αυτά τα νησιά, το καλοκαίρι, κυρίως από τα μέσα Ιουλίου ως τα μέσα Αυγούστου, ταλαιπωρούνται από δυνατούς βόρειους ανέμους, τα μελτέμια. Είναι κι αυτή λάγκερ, αλλά ο τύπος της είναι μπάλτικ πόρτερ (Baltic porter). Οι αχθοφόροι, μετά τη βάρδιά τους, ήθελαν να πιουν μπύρα, αλλά δεν τους έφταναν τα λεφτά, οπότε στις παμπ ανακάτευαν τα υπολείμματα από τις υπόλοιπες μπύρες, και το αποτέλεσμα έβγαινε σκούρο. Μετά από κάποια χρόνια, έφτιαξαν στη Βαλτική μια σκούρα μπύρα που έμοιαζε με τη μπύρα των αχθοφόρων, και την ονόμασαν μπάλτικ πόρτερ, από τη Βαλτική και την λέξη αχθοφόρος στα αγγλικά. Είναι κατάμαυρη σαν φρέντο εσπρέσο ή κόλα, γιατί χρησιμοποιεί και βασική και καβουρδισμένη βύνη, και η καβουρδισμένη βύνη δίνει αρώματα καφέ, κακάο και λίγης σοκολάτας. Μπορείς να φας σοκολάτα και μετά να ξαναδοκιμάσεις, για να δεις πώς αλλάζει η γεύση. Φτιάχνω επίσης τιραμισού με αυτή τη μπύρα: αντί να μουσκεύω τα σαβαγιάρ σε εσπρέσο, χρησιμοποιώ αυτή τη μπύρα, που έχει και αλκοόλ και γεύση καφέ.»
Νήσος
Ελλάδα · Τήνος, Κυκλάδες · Μπύρα τύπου Baltic porter · 7.0%

Μπύρα τύπου μπάλτικ πόρτερ περιορισμένης έκδοσης, κατάμαυρη στο ποτήρι, με γεύσεις καφέ, κακάο και σοκολάτας που επιμένουν στην επίγευση.
Σερβίρισμα Σερβίρεται καλύτερα στους 12–14°C.
Όταν βρεθείς στο φιλόξενο νησί της Τήνου, μία από τις πιο καλές ιδέες για ένα χαλαρό απόγευμα μετά την παραλία είναι να δοκιμάσεις τις μπύρες της Νήσος. Και αν δεν φτάσεις μέχρι το ζυθοποιείο, μπορείς πάντα να τις βρεις σε ολόκληρο το νησί αλλά και ακόμα παραπέρα.
Τήνος, Ελλάδα
Επαρ.Οδ. Τήνου-Όρμου Αγίου Ιωάννης, Τήνος 842 00, Ελλάδα
Ένα από τα πρώτα μικροζυθοποιεία της Ελλάδας, που ιδρύθηκε το 2012 από τον Αλέξανδρο Κουρή σε ένα παλιό εστιατόριο της Τήνου που μετατράπηκε σε ζυθοποιείο.