Αφιέρωμα10′
Μιλώντας ισπανικά στη χερσόνησο του Γιουκατάν
Μια μαρτιάτικη απόδραση στο νοτιοανατολικό άκρο του Μεξικού
Πλανόδιοι πωλητές φρούτων στην παραλία του Ολμπός.
8 Σεπτεμβρίου 2026
Μια μαρτιάτικη απόδραση στο νοτιοανατολικό άκρο του Μεξικού
Πλανόδιοι πωλητές φρούτων στην παραλία του Ολμπός.
Εύλογα θα αναρωτιέσαι αν έχεις διαβάσει τον υπότιτλο αυτού του κειμένου γιατί γράφω τώρα για ένα ταξίδι που έγινε τον Μάρτιο. Ο λόγος είναι πολύ απλός: κάποιες φορές πιστεύω ότι πρέπει να αφήσεις μια εμπειρία να ζυμωθεί μέσα σου. Αυτό το ταξίδι συνέπεσε με τη δολοφονία του Ελ Μέντσο, του πιο καταζητούμενου άντρα στο Μεξικό και σίγουρα έδωσε άλλο χαρακτήρα στις συζητήσεις μου με τους ντόπιους. Στο επίκεντρο παρέμειναν όμως οι τοπικές συνταγές και γεύσεις και που μπορούμε να τις βρούμε.
Οι εβδομάδες πριν την πτήση μας ήταν γεμάτες ανήσυχα λόγια φίλων και συγγενών και λοιπών λόγω της κατάστασης που δημιούργησε η δολοφονία του προαναφερθέντος. Όσο περνούσαν οι μέρες τα πράγματα καταλάγιασαν και ειδικά αφού θα ήμασταν στη χερσόνησο του Γιουκατάν τα πράγματα θα ήταν σαφώς καλύτερα από το επίκεντρο των γεγονότων. Ξεκινήσαμε με μια πτήση για το Κανκούν με μια πτήση που θα έφτανε αργά το βράδυ στο Μεξικό και έτσι το πρώτο μας μέλημα με το που φτάσουμε ήταν να πάρουμε ταξί, να φτάσουμε στο Airbnb για να αφήσουμε τις βαλίτσες και να ξεχυθούμε στους δρόμους του Κανκούν για να βρούμε φαγητό.
Και τι καλύτερο θα μπορούσαμε να φάμε αργά το βράδυ από τάκος μαζί με αυθεντικές μαργαρίτες; Βγαίνοντας από το κατάλυμα, κατευθυνθήκαμε στον κοντινότερο κεντρικό δρόμο και αφού προσπεράσαμε πολλά φωτεινά και ζωηρά μέρη βρήκαμε την τακερία Κοαπενιίτος (taqueria Coapeñitos) ένα μέρος με πολύ δυνατά τάκος και τη ομώνυμη σπεσιαλιτέ τους. Αυτό το τάκο παίρνει το όνομά του από την περιοχή Κοάπα στα νοτιοανατολικά της Πόλης του Μεξικό και συνδυάζει το αργομαγειρεμένο μοσχάρι μπιστέκ (bistec), το χοιρινό λουκάνικο τσορίσο (chorizo) και τις δροσερές ντομάτες και τα κρεμμύδια του πίκο ντε γκάγιο (pico de gallo) μαζί με το αβοκάντο και από πάνω τριμμένο τσιτσαρόν (chicharrón), δηλαδή τηγανητή χοιρινή πέτσα. Μαζί με αυτό το πεντανόστιμο πιάτο πήραμε και διάφορα άλλα από τα διαθέσιμα τάκος, το μεγαλύτερο μέρος του καταλόγου αλλά και δύο μαργαρίτες για τη βραδινή δίψα. Στον κατάλογο υπήρχαν και τα τοπικά σάντουιτς που τα λένε , λέξη που επίσης σημαίνει τούρτα σε άλλες ποικιλίες των ισπανικών, κάτι που βρίσκω πολύ χαριτωμένο.
Μαζί με τα τάκος ήρθε και ένα πιάτο με διάφορες σάλτσες που κυμαίνονταν από λίγο καυτερές έως πολύ και γνωρίζοντας ήδη αυτά που γνωρίζω για τη συνέχεια, δεν ήταν το πιο καυτερό πράγμα που δοκιμάσαμε. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τώρα θα μνημονεύω τις καυτερές μου εμπειρίες ως κάτι που δεν θέλω να επαναλάβω ούτε θα σας πω ότι δεν έχετε δοκιμάσει καυτερά μέχρι να έρθετε στο Μεξικό. Η γεύση είναι τελείως υποκειμενική. Αυτό που θεωρώ ότι δεν είναι τόσο υποκειμενικό είναι πόσο φρέσκο μας ήρθε και το γουακαμόλε που παραγγείλαμε αφού το αβοκάντο είναι ιθαγενές στο Μεξικό. Θα έλεγα ότι είναι μια μόνιμη εμμονή μου να δοκιμάζω φρούτα και λαχανικά όταν βρίσκομαι μακριά από το σπίτι για να ξεχωρίζω τις μικρές ή μεγάλες διαφορές με αυτά που βρίσκω στη γειτονιά μου. Ακόμα περισσότερο με ενθουσιάζουν τα φρούτα και τα λαχανικά που δεν βρίσκω κοντά στο σπίτι μου.
Ποιο είναι το νόημα των ταξιδιών αν δεν είναι το να δοκιμάσεις νέα φρούτα και λαχανικά;
Κανκούν, Μεξικό
Av. Nader 25, Supermanzana 2, 77500 Κανκούν, Q.R., Μεξικό
Μια τακερία στο Κανκούν με δυνατό μενού και πολλές επιλογές σε τάκος, τόρτας ντελ μπάριο αλλά και ποτά, με πολύ γρήγορη εξυπηρέτηση που δεν θα σε αφήσει πεινασμένο.
Αυτή ήταν η πρώτη νύχτα στο Μεξικό, εστεμμένη με απόλυτη επιτυχία αν και δεν διήρκησε πολύ, όπως και η διαμονή μας στο Κανκούν. Ο επόμενος προορισμός ήταν η Τουλούμ και εκεί φτάσαμε με το λεωφορείο, σε μια διαδρομή που κράτησε κάτι παραπάνω από δυόμιση ώρες. Ομολογώ ότι στην αρχή ήμουν διστακτικός όσον αφορά το μέσο, καθώς έχω υπάρξει ως επιβάτης σε πολλά λεωφορεία της κακιάς ώρας αλλά τα υπεραστικά λεωφορεία στο Μεξικό αποτελούν μια πολύ άνετη και οικονομική επιλογή για μεταφορά. Φτάνοντας στο σταθμό της Τουλούμ, γνωρίσαμε τον Βλαδιμίρ, έναν ταξιτζή που περίμενε στην πιάτσα για πελάτες. Ο Βλαδιμίρ μας πήγε μέχρι το Airbnb αλλά καθώς τα λέγαμε μου έδωσε το τηλέφωνό του για να τον ξαναπάρω αν τον χρειαστούμε να μας πάει κάπου. Από την πρώτη κιόλας βόλτα στην Τουλούμ ένιωσα ότι βρίσκομαι σε μια πολύ τουριστική περιοχή, αφού γρήγορα έκαναν την εμφάνισή τους οι γνωστοί κράχτες αλλά και μέρη που φαινόταν εκτός τόπου και χρόνου, όπως ιρλανδικές παμπ και μαγαζιά με δυνατή αμερικάνικη ποπ μουσική.
Με το που άνοιγα το στόμα μου και μιλούσα ισπανικά, όλα άλλαζαν. Πολλοί άνθρωποι ξαφνιάζονταν, κυρίως θετικά, ενώ άλλοι φαινόταν να ένιωθαν κάποιο είδος ανακούφισης. Η Τουλούμ αποτελεί έναν πολύ δημοφιλή τουριστικό προορισμό και όπως ακούγαμε από τα γύρω τραπέζια, οι περισσότεροι επισκέπτες δεν μιλούν ισπανικά. Όχι ότι θα έπρεπε αλλά ζώντας σε μια τουριστική περιοχή υποθέτω ότι μπορεί να γίνει κουραστική η συναναστροφή με ανθρώπους που δεν μιλάνε τη γλώσσα σου.
Μία από τις επόμενες μέρες είχαμε κανονίσει να πάμε σε ένα από τα κλαμπ στην Τουλούμ που δεν ήταν στην παραλία αλλά είχε στο κέντρο του ένα σενότε (cenote), tsʼonoʼot στη γλώσσα μάγια του Γιουκατάν δηλαδή τοποθεσία με προσβάσιμα υπόγεια ύδατα. Έστειλα μήνυμα στο WhatsApp του Βλαδιμίρ μερικές ώρες πριν χρειαστεί να φύγουμε και αμέσως απάντησε για να μας πάει στο κλαμπ. Μέσα στο ταξί τον ρώτησα αν είχε κανένα αντίκτυπο η δολοφονία του Ελ Μέντσο στην περιοχή και μου απάντησε γελώντας ότι στην Τουλούμ δεν συμβαίνει ποτέ τίποτα. Αυτή την εντύπωση μου έδωσε κι εμένα η περιοχή χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορώ να αντιληφθώ πως το βιώνουν οι ντόπιοι.
Γυρνώντας πίσω στο φαγητό στην Τουλούμ, προσπάθησα εκείνες τις μέρες να ανακαλύψω τρία πράγματα: ποιος φτιάχνει τα καλύτερα αυγά, τα καλύτερα τάκος και τις καλύτερες μαργαρίτες στην πόλη. Πολλά μέρη και λόγω του τουρισμού της περιοχής υποθέτω έχουν υιοθετήσει τεχνοτροπίες που θυμίζουν μπραντσάδικα αλλά για μένα η στραπατσάδα με διάφορα μυρωδικά, πιπεριές και , δηλαδή φασόλια στο τηγάνι ήταν το αγαπημένο μου πρωινό στην Τουλούμ. Αν και προτιμώ το ελαιόλαδο από το βούτυρο, ομολογώ ότι εκείνες τις μέρες το βούτυρο όπως σερβίρονταν πάνω στο ψωμί ήταν ό,τι έπρεπε. Ειδική μνεία θέλω να κάνω στις , τα τσιπς τορτίγιας βουτηγμένα σε σάλτσα πράσινης ή κόκκινης ντομάτας με αυγά από πάνω, που ήταν μία λιχουδιά που απόλαυσα αρκετές φορές όσο ήμουν εκεί και πρέπει μάλλον να κάνω και στο σπίτι. Το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρω να κάνω χειροποίητες τορτίγιες.
Τα σενότε λοιπόν είναι καταβόθρες που διαμορφώνονται φυσικά από την κατάρρευση ασβεστόλιθου και είναι ίσως από τα πιο εντυπωσιακά πράγματα που μπορείς να δεις στο Μεξικό.
Μια σημαντική διαφοροποίηση με άλλα μέρη ανά τον κόσμο που σερβίρουν τάκος είναι ότι, στο Μεξικό και απολύτως λογικά, η μικρή τορτίγια που αγκαλιάζει το περιεχόμενο είναι πάντα φρέσκια και αυτό ανεβάζει κατά πολύ την ποιότητα. Έφαγα πολύ ευχάριστα κάθε λογής τάκος, με κρέας, ψάρι ή και λαχανικά αλλά δοκίμασα και κάθε λογής μαργαρίτα, που στο Μεξικό δεν γίνονται πάντα με την κλασική τριάδα τεκίλα, λικέρ πορτοκάλι και λάιμ. Πολλά διαφορετικά φρούτα χρησιμοποιούνται σε αυτό το αγαπημένο κοκτέιλ αλλά και συχνά δεν υπάρχει καν λικέρ πορτοκάλι στη συνταγή. Μετά από μερικές μέρες στο Μεξικό το γύρισα επίσημα στις μεσκαλίτες γιατί το μεσκάλ μου έκλεψε την καρδιά.
Πριν αποχαιρετήσουμε την Τουλούμ, ήθελα οπωσδήποτε να δοκιμάσω ένα από τα γλυκά που μπορείς να βρεις στις καντίνες στα δρομάκια ανάμεσα από το Airbnb μας και τον κεντρικό δρόμο της Τουλούμ. Κάπου εκεί βρήκαμε τον Γκάρι (;), με μια καντίνα που έφερε τον ομώνυμο χαρακτήρα από τον «Μπομπ Σφουγγαράκη» και έφτιαχνε μαρκεσίτας (marquesitas). Πρόκειται για πολύ λεπτές κρέπες που φτιάχνονται πάνω στην φορητή κουζίνα και γεμίζονται με διάφορες πραλίνες, φρούτα αλλά και τυρί. Οι ντόπιοι το αποκαλούν και λόγω του σχήματος μπάλας που έχει.
Είναι γλυκιά ή αλμυρή κρέπα; Την απάντηση δίνει η κάθε μπουκιά, ανάλογα αν έχει περισσότερο ή λιγότερο τυρί ένταμ.
Τουλούμ, Μεξικό
Calle Sol Ote. 1438, Tulum Centro, 77760 Tulum, Q.R., Μεξικό
Μια καντίνα στην Τουλούμ που φτιάχνει μπροστά σου μαρκεσίτας, δηλαδή λεπτές, τυλιχτές κρέπες γεμιστές με τυρί και μια πραλίνα της επιλογής σου.
Πριν φύγουμε για το Ολμπός, ρωτούσα σε κάθε ευκαιρία τους σερβιτόρους αλλά και τους μαγαζάτορες για τις αγαπημένες τους τεκίλες αλλά και ποια θα έπρεπε οπωσδήποτε να φέρω σπίτι γυρνώντας πίσω. Η τεκίλα που αναφέρθηκε της περισσότερες φορές ήταν αυτή της Herradura, με γνώμονα μάλλον την ισορροπία τιμής και ποιότητας. Και επιβεβαιώνω: η Herradura Silver είναι μια λευκή τεκίλα που απολαμβάνεται και σκέτη με λίγο λάιμ αλλά και μέσα σε κοκτέιλ. Για να φτάσεις στο νησί του Ολμπός πρώτα πρέπει να πας μέχρι την Τσικιλά και από εκεί να πάρεις ένα καραβάκι για να σε περάσει απέναντι στο Ολμπός. Στο νησί υπάρχει τουριστική ανάπτυξη, γεγονός που γίνεται ξεκάθαρο βλέποντας και το στυλ των μαγαζιών αλλά και την προσφορά σε γεύσεις, αφού βρήκαμε μέχρι και frozen yogurt.
Casa Herradura
Μεξικό · Αματιτάν, Χαλίσκο
Απαλή, δροσερή, με έντονη γεύση αγαύης, ενώ η παλαίωση σε βαρέλι για 45 ημέρες προσδίδει νότες βανίλιας.
Παρόλα αυτά, το Ολμπός έχει ακόμα παντού αποκλειστικά και μόνο χωματόδρομους, που ήταν και το πρώτο πράγμα που είδαμε μόλις φτάσαμε. Στο ξενοδοχείο μας πήγε ένα ταξί-γουρούνα, γεγονός που έκανε την εμπερία ακόμα πιο αστεία και αφού τακτοποιηθήκαμε, φύγαμε για την ατελείωτη, μεταφορικά μιλώντας, παραλία του νησιού. Οι επόμενες μέρες κύλησαν με ηρεμία, πολύ φαγητό και ακόμα περισσότερες μπύρες, μαργαρίτες και μεσκαλίτες.
Εντύπωση μου έκανε το γεγονός ότι βρήκαμε μπιτς μπαρ που είχαν φαγητό που δεν περιοριζόταν σε τηγανητές επιλογές, ένα πολύ συχνό φαινόμενο τουλάχιστον στην Ευρώπη. Ένα από αυτά τα μέρη ήταν το τσιρινγκίτο (chiringuito) του ξενοδοχείου Zomay, όπως λέγεται σε ισπανόφωνες χώρες το μπιτς μπαρ. Εκεί περάσαμε πολλές μέρες και ατελείωτες ώρες χαζεύοντας τη θάλασσα αλλά και απολαμβάνοντας μαργαρίτες και μεσκαλίτες με διάφορα φρούτα. Ένα από τα μεσημέρια μας εκεί καθίσαμε και για φαγητό και παραγγείλαμε δύο πιάτα με , δηλαδή βοδινό διάφραγμα, το γουακαμόλε με πίκο ντε γκάγιο και τσιτσαρόν από αρατσέρα, αλλά και την μπριζόλα αρατσέρα με νόστιμα ψητά λαχανικά και μια σάλτσα από μυρωδικά. Παράλληλα δοκιμάσαμε και το καρπάτσιο παντζαριού με κατσικίσιο τυρί, ένα πιάτο πολύ γνώριμο και το γυρίσαμε στις μπύρες. Μπορεί να γράφω για το συγκεκριμένο τσιρινγκίτο αλλά υπήρχαν κι άλλες καλές επιλογές στο νησί.
Ολμπός, Μεξικό
P.º Carey m18s, 77310 Holbox, Q.R., Μεξικό
Το εστιατόριο και μπιτς μπαρ του ξενοδοχείου Zomay στο νησί Ολμπός με μια μεγάλη ποικιλία από πιάτα για γεύμα μετά το μπάνιο και κοκτέιλ και μπύρες για ολοήμερη χαλάρωση δίπλα στη θάλασσα.
Ειδικά αν μιλάς ισπανικά μπορείς να δοκιμάσεις την τύχη σου ρωτώντας τους ντόπιους για προτάσεις ή απλά να ψάξεις μέρη με μενού στα οποία δεν αναγνωρίζεις όλες τις λέξεις και σου ανοίγουν την όρεξη.
Στο Ολμπός είχε και πολύ καλό καφέ, με πολλά από τα μέρη που τον σερβίρουν να δουλεύουν μεγάλες επαγγελματικές μηχανές αλλά ήταν και το μέρος που βρήκα το μέρος με τα καλύτερα τάκος και το νοστιμότερο μεσκάλ σ' αυτό το ταξίδι. Αυτή είναι μια ιστορία που περιλαμβάνει μια μεγάλη διακοπή ρεύματος, ζωντανή μουσική αλλά θα πρέπει μάλλον να αφήσω για ένα ξεχωριστό κείμενο. Όταν είχε έρθει πια η ώρα για το δρόμο της επιστροφής, βρεθήκαμε για μια τελευταία φορά στην Τσικιλά και αυτή τη φορά είχαμε και χρόνο για φαγητό.
Λάβε νέες δημοσιεύσεις στο ίνμποξ σου
Χωρίς σπαμ. Μόνο νέες ιστορίες, συνταγές και τοποθεσίες, όταν δημοσιεύονται.
Εκεί βρήκαμε το πιο αυθεντικό μέρος ολόκληρου του ταξιδιού μας στο Μεξικό. Σχεδόν δίπλα στο σταθμό των λεωφορείων, ένα εκ των οποίων θα μας πήγαινε στο αεροδρόμιο, ήταν ένα μαγαζάκι της κυβερνητικής υπηρεσίας Diconsa. Η εν λόγω υπηρεσία διαχειρίζεται μαγαζιά σε όλη τη χώρα με στόχο την εξασφάλιση σίτισης για όλους, ειδικά σε απομονωμένες περιοχές, με χαμηλές ή επιδοτούμενες τιμές. Το μαγαζάκι αυτό ήταν ένα παντοπωλείο, που πουλούσε διάφορα είδη αλλά και σέρβιρε φαγητό και μέσα δούλευαν τρεις κυρίες. Μια από αυτές μας υποδέχτηκε για να μας πάρει παραγγελία, με επιλογές από τον τοιχογραφημένο κατάλογο σε αυγά αλλά και άλλα τυπικά μεξικάνικα πιάτα. Εκεί φάγαμε τα καλύτερα αυγά που δοκιμάσαμε στο ταξίδι αλλά βρήκα κι ένα όμορφο ξύλο κοπής που πουλούσαν εκεί για να πάρω μαζί μου ως ενθύμιο.
Δεν θα ξεχάσω ποτέ πόσο χαρούμενη ήταν η κυρία που δούλευε εκεί όταν της μίλησα στα ισπανικά.
Τσικιλά, Μεξικό
Calle Principal 2, Centro, 77320 Chiquilá, Q.R., Μεξικό
Ένα απλό παντοπωλείο - σπιτική κουζίνα στο Τσικιλά που αξίζει οπωσδήποτε το χρόνο σου πριν το λεωφορείο ή το φέρι με λαχταριστά αυγά φτιαγμένα με διάφορους τρόπους αλλά και πεντανόστιμα αντοχίτος.
Αυτή η μια βδομάδα και κάτι στο Μεξικό ήταν ένα πολύ αναγκαίο διάλειμμα από την πραγματικότητα και για τα μέρη που διαλέξαμε να επισκεφτούμε πιστεύω πως ήταν αρκετή. Αν βρεθώ ξανά σε αυτά τα μέρη, και ιδιαίτερα στο Ολμπός, το πρώτο πράγμα που θα κάνω είναι να επισκεφτώ τα ίδια μέρη που με κέρδισαν την πρώτη φορά. Ελπίζω η τουριστική ανάπτυξη να κρατήσει τα μέρη αυτά όσο πιο αγνά γίνεται και θα θυμάμαι για πάντα την καλοσύνη αλλά και την εργατικότητα των ανθρώπων που συναναστράφηκα αλλά και μου έκαναν την τιμή να μιλήσουν μαζί μου.
